Quỹ dự phòng bao nhiêu là đủ, và nên để ở đâu?

Đặng Lý · Đọc khoảng 5 phút

Trả lời ngắn: quỹ dự phòng thường bằng 3 đến 6 tháng chi tiêu cố định. Nếu gia đình chỉ có một nguồn thu nhập, hoặc thu nhập không đều, nên nhắm 6 đến 12 tháng. Quỹ này nên để ở nơi rút được trong vài ngày, không bị mất tiền gốc, và tách riêng khỏi tiền tiêu hằng tháng.

Quỹ dự phòng là gì, và không phải là gì

Quỹ dự phòng là khoản tiền để dùng khi có việc bất ngờ: mất việc, giảm thu nhập, sửa nhà, ốm đau phải nghỉ làm. Nó thuộc tầng Quản lý tiền trong ngôi nhà tài chính, ngay trên tầng Kiếm tiền và bên dưới tầng Bảo vệ tiền.

Quỹ dự phòng không phải tiền đầu tư, cũng không phải tiền tiết kiệm để mua nhà hay đi du lịch. Nếu bạn đang dùng chung một khoản cho tất cả mục đích này, khi có việc gấp bạn sẽ phải chọn giữa việc gấp và mục tiêu của mình.

Tự tính con số của bạn

Quỹ dự phòng = chi tiêu cố định mỗi tháng × số tháng

Chi tiêu cố định là những khoản tháng nào cũng phải trả: tiền nhà hoặc trả góp, ăn uống, điện nước, đi lại, học phí, phí bảo hiểm đang đóng. Không tính các khoản có thể tạm dừng như mua sắm hay du lịch.

Số tháng tùy vào mức ổn định của thu nhập:

Ví dụ minh họa: chi tiêu cố định 25 triệu mỗi tháng, chỉ một người có thu nhập chính. Quỹ dự phòng nên vào khoảng 25 triệu × 6 = 150 triệu trở lên.

Muốn biết ngay nhà mình đang có bao nhiêu tháng dự phòng? Dùng phần khám sức khỏe tài chính 2 phút trên trang chủ.

Nên để quỹ dự phòng ở đâu?

Một nơi để quỹ dự phòng tốt cần đạt đủ ba điều:

1. Rút được nhanh, trong vòng vài ngày.
2. Không mất tiền gốc khi cần rút đúng lúc thị trường xấu.
3. Tách khỏi tiền tiêu, để không vô tình tiêu mất.

Cách nhiều gia đình làm là chia làm hai phần:

• Khoảng 1 tháng chi tiêu để trong một tài khoản thanh toán riêng, không gắn thẻ dùng hằng ngày. Đây là phần dùng ngay trong vài giờ.
• Phần còn lại để ở tiền gửi kỳ hạn ngắn được phép rút trước hạn. Rút sớm thì nhận lãi thấp hơn, nhưng không mất gốc.

Những nơi không phù hợp cho phần cốt lõi của quỹ dự phòng:

• Cổ phiếu, bất động sản: giá lên xuống, có thể phải bán lỗ đúng lúc cần tiền, hoặc bán không kịp.
• Vàng: rút được nhanh nhưng giá biến động, chênh lệch mua bán khá lớn.
• Bảo hiểm có tích lũy: giá trị hoàn lại những năm đầu thường thấp hơn nhiều so với số đã đóng. Bảo hiểm làm tốt việc khác, không phải việc của quỹ dự phòng.

Xây quỹ từ con số 0 thế nào?

1. Đặt mốc nhỏ trước: đủ 1 tháng chi tiêu, rồi 3 tháng, rồi 6 tháng.
2. Trích tự động ngay ngày nhận lương, ví dụ 10% thu nhập, chuyển sang tài khoản dự phòng trước khi tiêu.
3. Ưu tiên quỹ này trước khi đầu tư. Đầu tư khi chưa có dự phòng giống xây mái nhà khi tầng giữa còn trống.
4. Dùng xong thì bù lại. Sau mỗi lần rút, quay lại bước 2 cho đến khi đủ.

Quỹ dự phòng và bảo hiểm khác nhau thế nào?

Quỹ dự phòng lo những việc nhỏ và ngắn: vài tháng không có lương, một khoản sửa chữa bất ngờ. Bảo hiểm lo những biến cố quá lớn để tự gánh: bệnh nặng, tai nạn, mất khả năng làm việc lâu dài.

Hai thứ bổ sung cho nhau. Có bảo hiểm mà không có dự phòng, bạn vẫn có thể phải vay khi mất việc. Có dự phòng mà không có bảo hiểm, một lần nằm viện dài có thể rút cạn cả quỹ.